Neem contact op met ons team van experts.
Technische ontwerpplanning
voor machineveiligheid in de machinebouw
De technische ontwerpplanning van de machineveiligheid vormt een essentiële basis voor veilige, efficiënte en aan de wetgeving conforme machines en installaties. Met name bij aanpassingen, moderniseringen of uitbreidingen is de kwaliteit van de ontwerpfase bepalend voor de efficiëntie en betrouwbaarheid waarmee latere verbouwingswerkzaamheden kunnen worden uitgevoerd.
In de machinebouw zorgt de projectplanning ervoor dat veiligheidstechnische eisen in een vroeg stadium in aanmerking worden genomen. Hierdoor kunnen risico’s worden geminimaliseerd, veiligheidsfuncties gestructureerd worden gepland en de latere uitvoering efficiënt worden vormgegeven. Daarbij wordt zowel gekeken naar mechanische componenten zoals het machineframe, beveiligingssystemen en voorzieningen als naar elektrische en softwaregebaseerde machinebesturingen.
Wat houdt technische ontwerpplanning van machineveiligheid in?
De technische ontwerpplanning van machineveiligheid beschrijft de planmatige en conceptuele uitwerking van veiligheidsrelevante systemen binnen machines en installaties. Centraal staat daarbij de veiligheidstechnische ontwerpplanning, waarbij beschermingsmaatregelen, veiligheidsstructuren en veiligheidsgerelateerde functies al in een vroege ontwikkelingsfase worden gedefinieerd.
Deze ontwerpfase onderscheidt zich duidelijk van andere stappen in het veiligheidsproces. Terwijl tests, validaties of documentatie meestal pas in latere projectfasen plaatsvinden, richt de technische ontwerpfase zich op planning en ontwerp. Het doel is om een solide concept voor machineveiligheid te ontwikkelen dat zowel rekening houdt met technische eisen als met wettelijke voorschriften.
In het kader van deze planning worden centrale aspecten zoals veiligheidsstructuren, besturingsconcepten en beschermingsmaatregelen gedefinieerd. Deze vormen de basis voor een veiligheidstechnisch ontwerp van de machine in het kader van de CE-conformiteitsbeoordelingsprocedure, evenals voor de latere integratie van veiligheidsrelevante componenten in de machine.
Ontwikkeling van veiligheidsconcepten en veiligheidsarchitecturen
Een centraal onderdeel van de technische projectplanning is de ontwikkeling van een gestructureerd veiligheidsconcept voor machines en installaties. Het gaat er daarbij om een uitgebreid veiligheidsconcept voor een machine op te stellen en de passende veiligheidsarchitectuur van een machine vast te leggen.
In het kader van deze planning worden centrale aspecten zoals veiligheidsstructuren, besturingsconcepten en beschermingsmaatregelen gedefinieerd. De basis hiervoor is vaak een voorafgaande risicobeoordeling, waarbij mogelijke gevaren worden geïdentificeerd en geëvalueerd. De resultaten vormen de basis voor een veiligheidstechnisch ontwerp conform de Machinerichtlijn 2006/42/EG, evenals toekomstige eisen van de EU-machineregeling 2023/1230 en de huidige normen.
Tot de belangrijkste taken behoren onder andere:
- Het definiëren van veiligheidsrelevante functies
- Het structureren van veiligheidscircuits
- Het ontwerpen van de veiligheidsarchitectuur van een machine
- Het vaststellen van Performance Level- of SIL-doelstellingen
Deze aanpak vormt een centraal onderdeel van de veiligheidsengineering in de machinebouw. Het doel is om een veiligheidsconcept te ontwikkelen dat zowel rekening houdt met technische eisen als met economische aspecten.
Daarbij worden Performance Level- of SIL-doelstellingen vastgesteld, zonder dat er in deze fase al een gedetailleerde validatieberekening wordt uitgevoerd. De concrete beoordeling vindt plaats in latere projectfasen, bijvoorbeeld bij de validatie of de veiligheidstechnische keuring.
Ontwerp van veiligheidsgerelateerde besturingssystemen
Naast de ontwikkeling van een veiligheidsconcept speelt het ontwerp van de veiligheidsgerelateerde besturingssystemen een centrale rol in de technische projectplanning.
Het gaat daarbij onder andere om het selecteren van geschikte veiligheidscomponenten en het integreren van de veiligheidsfuncties binnen de bestaande besturingsarchitectuur. In dit verband moeten ingenieurs de veiligheidsbesturing zo ontwerpen dat deze zowel aan functionele eisen als aan normatieve voorschriften voldoet.
Belangrijke aspecten hierbij zijn:
- Integratie van veiligheidsgerelateerde functies in bestaande besturingssystemen
- Selectie van geschikte veiligheidscomponenten
- Structurering van veiligheidsrelevante besturingssystemen
- Planning om het vereiste prestatieniveau te bereiken (PLr)
- Voorbereiding van het ontwerp van veiligheidsgerelateerde functies volgens SIL
Een ander aandachtspunt is de integratie van veiligheidstechniek in machines, zodat veiligheidscomponenten naadloos kunnen samenwerken met bestaande besturingen en machinebesturingen. Juist bij moderniseringen, retrofit-projecten of bij de ontwikkeling van nieuwe speciale machines is een gestructureerde integratie cruciaal voor een veilige en betrouwbare werking.
Normconforme planning volgens ISO 13849 en IEC 62061
Bij een professionele technische projectplanning moet altijd rekening worden gehouden met de relevante normen en wettelijke eisen. Op het gebied van functionele machineveiligheid spelen met name de normen EN ISO 13849-1 en IEC 62061 een centrale rol.
Deze normen definiëren eisen voor het ontwerp van veiligheidsgerelateerde besturingssystemen en voor de beoordeling van de betrouwbaarheid van veiligheidsfuncties. In het kader van de projectplanning wordt in een vroeg stadium rekening gehouden met de eisen van deze normen om een normconforme veiligheidsarchitectuur te ontwikkelen.
Door deze normen in de planning te integreren, kunnen latere aanpassingen worden voorkomen en wordt gewaarborgd dat machines voldoen aan de wettelijke eisen. Tegelijkertijd ondersteunt een normconforme planning de realisatie van een veilige en efficiënte machinestructuur, bijvoorbeeld bij productie-installaties voor industriële contractproductie.
Integratie van machineveiligheid in uw ontwerpprocessen
Een succesvolle technische projectplanning houdt niet alleen rekening met afzonderlijke veiligheidscomponenten, maar integreert de machineveiligheid in het gehele ontwikkelingsproces van een machine.
Bij tec.nicum werken specialisten uit verschillende vakgebieden nauw samen. Hiertoe behoren met name constructie, elektrotechniek en automatiseringstechniek. Deze interdisciplinaire samenwerking maakt het mogelijk om veiligheidstechnische eisen in een vroeg stadium in ontwikkelings- en constructieprocessen te integreren.
Belangrijke aspecten van deze integratie zijn onder andere:
- Samenwerking met constructie en elektrotechniek
- Afstemming met mechanische constructie en besturingstechniek
- Koppelingen met CAD-systemen of EPLAN
- Vroegtijdige integratie van veiligheidstechnische eisen in ontwikkelingsfasen
Daarnaast worden ook veiligheidsrelevante werkgebieden, zoals gevarenzones van een machine of de integratie van componenten zoals lastopnamemiddelen, in de planning meegenomen. Door deze nauwe afstemming kunnen veiligheidsfuncties efficiënt in machinestructuren worden geïntegreerd en worden latere aanpassingen beperkt.
Uw voordelen met tec.nicum engineering
Met tec.nicum engineering profiteren bedrijven van een ervaren partner voor de technische projectplanning van machineveiligheid. Onze experts combineren gedegen engineeringkennis met uitgebreide ervaring op het gebied van functionele veiligheid.
Tot de belangrijkste voordelen behoren:
- fabrikantonafhankelijk advies en ontwerp
- systeemoverschrijdende engineeringcompetentie
- holistische benadering van machines en installaties
- koppeling tussen constructie, elektrotechniek en CE-proces
Onze specialisten ondersteunen bedrijven bij het ontwikkelen van veilige machineconcepten en het implementeren van technische oplossingen die zowel voldoen aan de huidige normvereisten als aan de operationele eisen van moderne productie-installaties. Daarbij wordt ook rekening gehouden met projectspecifieke eisen, zoals technische prestatiegegevens, documentatie of klantspecifieke machineontwerpen.
Wij verzorgen de technische projectplanning voor uw machineveiligheid
De technische projectplanning op het gebied van machineveiligheid legt de basis voor een succesvolle implementatie van veiligheidsmaatregelen. Onze specialisten ondersteunen bedrijven bij het ontwikkelen van veilige machineontwerpen en het implementeren van technische oplossingen die zowel voldoen aan de huidige normvereisten als aan de operationele eisen van moderne productie-installaties. Neem contact met ons op als u ondersteuning nodig heeft bij de technische projectplanning voor uw machineveiligheid – wij adviseren u graag over uw project.
Veelgestelde vragen over technische projectplanning voor machineveiligheid
De technische projectplanning omvat de planning en het ontwerp van veiligheidsrelevante functies binnen machines en installaties. Hiertoe behoren onder andere de ontwikkeling van een veiligheidsconcept, de definitie van veiligheidsfuncties en de planning van de veiligheidsarchitectuur en de veiligheidsgerelateerde besturingssystemen.
Idealiter vindt de veiligheidsgerichte projectplanning al in de vroege ontwikkelingsfasen van een machine of installatie plaats. Hierdoor kan vanaf het begin rekening worden gehouden met veiligheidsrelevante eisen en worden latere aanpassingen in de loop van het project beperkt.
Tot de belangrijkste normen op het gebied van functionele machineveiligheid behoren met name ISO 13849-1 en IEC 62061. Deze normen stellen eisen vast voor veiligheidsgerelateerde besturingssystemen en voor de beoordeling van de betrouwbaarheid van veiligheidsfuncties.
Technische ondersteuning is vooral nuttig bij terugkerende storingen, onopgehelderde defecten of veiligheidsgerelateerde problemen aan machines. Ook bij complexe installaties of na aanpassingen kan een externe analyse helpen om risico’s in een vroeg stadium te onderkennen. Zo kunnen potentiële gevaren worden beperkt en kan de bedrijfsveiligheid van de machines op lange termijn worden gewaarborgd.
Het veiligheidsconcept beschrijft de basismaatregelen om de veiligheid van de machine te waarborgen. De veiligheidsarchitectuur van een machine definieert daarentegen de concrete technische structuur waarmee deze veiligheidsmaatregelen worden geïmplementeerd.
Veiligheidstechniek is altijd nodig wanneer machines veiligheidsfuncties bevatten of wanneer er rekening moet worden gehouden met veiligheidsrisico’s. Dit geldt met name voor complexe machines, geautomatiseerde productielijnen of speciale machines voor industrieel gebruik.
Nieuwsgierig? Spreek ons aan.
© 2026 tec.nicum Belgium